Chương 11: Viện im lìm, cửa bỏ ngỏ, nắng vàng tràn thềm sân

Lòng đã nghi thì sao lòng yên cho đặng? Quan Vũ Mặc ngồi trong phòng, lướt mắt nhìn qua từng rường cột, từng nét chạm trổ, thấy thảy đều không còn giống như lúc mới gặp nữa. Rõ ràng hôm qua là lần đầu tiên bước chân vào nhà họ Phương, thế mà chẳng hiểu sao, cảnh cũng thấy quen, người cũng thấy quen. Nàng chợt nhớ đến một hai chuyện cũ trong đời, nhớ đến cái thời mịt mờ ngu ngơ không hay biết ấy, nhớ đến những cánh én lìa tổ bay tán loạn, nhớ đến mà tim chợt quặn đau từng cơn. Nỗi đau ấy khiến nàng đứng bật dậy, khiến nàng chẳng màng đến điều gì khác, khiến nàng cất bước đi về phía thư phòng. Nàng cũng chẳng biết vừa rồi mình đã dặn dò Tiêu Thu những gì, chẳng biết người ngồi trên ghế ban lệnh là ai. Nàng chỉ biết nay thời thế đổi thay, đã không còn là cái tâm cảnh gót sen dạo bước chốn khuê phòng, gảy khúc thanh thương vơi sầu muộn nữa rồi. Giờ phút này chẳng qua vì lòng canh cánh nhớ thương người ấy, nôn nóng bất an, lại thêm tình ý thiết tha, nhất thời không kìm được tính khí, tổn hại đến sự tu dưỡng nghiêm cẩn, quên cả lời dạy của thánh hiền. Quan Vũ Mặc thà mong mình như là kẻ ngốc tự làm khổ mình, giả mà làm phiền đến người ta thì người ta cũng chỉ giận mình là cùng, đằng nào cũng chẳng khác biệt lắm so với bây giờ. Nàng cứ nghĩ, cứ nhớ, tơ lòng rối như tơ vò cắt mãi không đứt, nhưng rồi cũng đứng sững lại ngay khoảnh khắc bước qua ngưỡng cửa. Phương Trí Viễn quả thực đang ở đó, đúng như lời chàng nói. Lúc này sân viện yên tĩnh, cửa chính mở toang, cửa sổ hé rộng, mấy vệt nắng tràn trước thềm, rực rỡ tới chói mắt, và trong khoảnh khắc ấy đã xua tan đi mũi nhọn sắc bén của lòng người. Vốn dĩ trong lòng có biết bao nhiêu điều muốn nói, có thể cầm giấy hạ bút viết thành bài văn xuôi ngàn chữ, ngặt nỗi mộng đẹp ngày dài, nắng hè nồng nàn, thấy chàng vẫn an nhiên ở đó, mày mắt hiền hòa, cầm bút múa mực, lật trang sách mà tản gió xuân, bất giác bao nhiêu lời nghẹn cả ở cổ họng. Đã lâu lắm rồi Quan Vũ Mặc không nhìn thấy cảnh tượng bình yên đến thế, ánh nắng nhuộm đẫm tất thảy, như một lớp nhung mịn màng rải nhẹ lên gương mặt chàng, mướt như miếng ngọc đã thấm đẫm sương mai. Trong phòng thoang thoảng mùi mực thơm trầm lắng, mùi hương này khiến cho nàng an lòng, cũng khiến cho cõi lòng nàng tan nát. Nàng bỗng cảm thấy mình quá đỗi đường đột, như kẻ xông vào một cõi khác, mà chính mình, chính mình cũng đã từng có thời ở trong một khoảng trời đất trữ tình ấy, thong thả trải qua những tháng ngày vong ưu, cho đến khi... cho đến khi đất dưới chân nghiêng ngả và trời trên đầu sập xuống. Người đang đọc sách viết chữ ấy thấy nàng đến, thần sắc không đổi, chỉ điềm nhiên dừng viết thư, gác bút, đặt chặn giấy lên, rồi mới ngẩng đầu nhìn nàng, nói: "Nàng đến rồi." Người an định như một pho tượng, còn nàng hoảng loạn như một chú chim non. Quan Vũ Mặc cụp mắt xuống, muốn giấu hết tâm tư đi, đáp: "Đến xem sách." Sau đó nàng mới nghĩ đến việc che giấu này thật vô nghĩa, người ấy chưa từng nhìn mình quá một cái, làm sao mà... nhìn thấu tâm tư được chứ? "Sách trên kệ, nàng cứ tùy ý mà xem." Phương Trí Viễn nói xong lại cúi đầu cầm bút. Quan Vũ Mặc đi giữa những giá sách, thấy cách phân loại thật độc đáo, ngăn nắp trật tự, ngoài sách kinh điển ra thì không thiếu những cuốn sách Tây, lại có vài bản dịch, ấy là vật hiếm có. Nàng đưa tay định lấy, chợt nghe tiếng Phương Trí Viễn: "Ta nghe nói nàng biết vài thứ tiếng nước ngoài, có thật không?" Quan Vũ Mặc đáp: "Chỉ biết sơ sơ, không đáng nhắc tới." Phương Trí Viễn hỏi: "Là những tiếng nào?" Quan Vũ Mặc đáp: "Hiện nay thương nhân qua lại ở Phủ Châu phần lớn đến từ Tây Dương, nhiều nhất là Anh, Pháp, Bồ Đào Nha." "Có thể nghe được chăng?" "Có thể nghe hiểu được đại khái." "Có thể nói được chăng?" "Có thể giãi bày được ý mình." "Có thể viết được chăng?" "Có thể viết được đôi chút." "Đã nghe được, nói được, viết được, sao lại gọi là biết sơ sơ chứ?" Nói xong chàng bước lại gần, cầm lấy một cuốn sách, nói: "Ta có cuốn sách này, không biết nàng có rảnh dịch giúp ta được hay không?" Lời vừa dứt, Phương Trí Viễn cảm thấy lời lẽ có phần hà khắc đòi hỏi, bèn bồi thêm hai câu: "Nàng cũng không cần vội, lúc nào rảnh thì làm, nếu có chỗ không hiểu cũng đừng giấu." Nói đoạn, một tay cầm sách, định đưa cho nàng. Phương Trí Viễn nâng đầu cuốn sách, Quan Vũ Mặc đón lấy đuôi sách, một cuốn sách, hai con người, một tấm lòng thái bình thịnh thế đâu màng cái thú gió trăng, một mối tình từng trải bể dâu đâu hiểu cảnh biển yên sông lặng. Quan Vũ Mặc nhận lấy sách, lật xem vài trang, lúc này Phương Trí Viễn chẳng biết nên nhìn vào đâu, bèn nhìn vào nàng, ngẫm nghĩ ra thì trước đây cũng chưa từng ngắm kỹ nàng bao giờ, nay dẫu sao cũng là người chung chăn gối dưới một mái nhà, nếu ngay cả dung mạo mà cũng không nhớ rõ thì há lại chẳng thành chuyện cười sao. Chỉ thấy nữ tử ấy có dáng người mảnh mai, thấp hơn mình quá nửa cái đầu, váy lụa xanh xếp nếp, khoác áo màu nhạt, cúi đầu đọc chăm chú, đôi mắt hạnh khép hờ, mặt phấn da mềm, tuy có thoa chút phấn son nhưng vẫn lộ vẻ tiều tụy, e rằng ưu tư quá độ đã không phải chuyện ngày một ngày hai. Phương Trí Viễn nhìn mà không khỏi chạnh lòng, nhớ tới tháng trước Quan Thanh Nguyên bệnh nặng rồi tạ thế trong ngục, cũng không biết những ngày này nàng đã sống thế nào. Nghĩ thế, dạ lại tự nhủ đợi mấy hôm nữa sẽ bảo Tiết Viễn Phủ đến khám xem sao, chỉ mong những ngày nàng ở trong phủ có thể sớm tịnh dưỡng cho thân thể khỏe lại, ấy cũng coi như là trọn vẹn tình nghĩa. Nghĩ đoạn, ánh mắt lơ đãng lướt qua eo nàng, quả thật là thon thả vô cùng, chỗ cần mảnh mai thì mảnh mai, nơi cần nảy nở thì nảy nở. Phương Trí Viễn đã không mặc nữ trang, cũng không tô son điểm phấn đã nhiều năm, bên cạnh cũng chẳng bao giờ có cô gái nào thân cận mà chỉ toàn tiếp xúc với đám đồng hương Tiết Viễn Phủ, mấy lão tiên sinh ở Hàn Lâm viện, hay đám thanh niên trai tráng ở trong nhà. Nay nhìn một cô gái ở cự ly gần như thế, nhìn kĩ như thế, nàng thầm nhớ lại, nghĩ dáng vẻ của nữ tử chốn khuê phòng chính là như thế này đây. Quan Vũ Mặc xem rất kỹ, bỗng cảm thấy không phải phép, sợ mình thờ ơ lạnh nhạt với người bên cạnh, bèn nhẹ nhàng ngước mắt nhìn chàng, nào ngờ lại bắt gặp bóng hình của chính mình rơi trong đôi mắt đối phương. Phương Trí Viễn cũng hoảng hốt, vừa rồi ghé sát quá, nhìn ngắm kỹ càng quá, lại thêm một hồi suy tư, không biết trên mặt mình giờ đang lộ ra cái vẻ ngây ngốc thế nào. Bỗng bắt gặp ánh mắt như chứa cả trời thu của nàng, bao suy tư trong tâm trí trong thoáng chốc bay biến cả, chân tay lóng ngóng luôn. Nàng vốn định tạ lỗi, nhìn chằm chằm vào một cô nương như thế là vô lễ, nhưng nghĩ lại thì mình giờ là trượng phu của nàng, dường như cũng chẳng có gì không ổn, rồi lại nghĩ đến quan hệ phu thê này vốn chỉ là hư danh, thế thì vẫn là không ổn rồi. Còn Quan Vũ Mặc thì cũng nhất thời thất thần, trong đầu vốn là đã nghĩ ra bao nhiêu lời về cuốn sách mà bỗng chốc lại quên sạch, chỉ ngẩn ngơ đứng đó, không biết phải làm sao, chưa nói mà mặt đã đỏ, mặt đỏ nhưng mắt lại không dứt ra được. Nàng chưa từng ngắm chàng kỹ đến thế, hai năm trước không dám nhìn thẳng, hai năm qua nhớ nhung trăm điều, đều là họa bóng đoán hình, nay người ngay trước mặt, biết nói gì về chàng đây? Mắt mày sắc nét, trong bụng có thơ sách, khí chất tự hào hoa? Nhưng những lời bình phẩm về dung mạo người ta như thế, làm sao mở miệng cho đặng? Phương Trí Viễn vừa lúc nghĩ thông, định mở lời xin lỗi, chợt nghe thấy tiếng Phù Trúc hổn hển gọi lớn: "Phu nhân, người xem nên chọn hoa văn gì ạ?" Quan Vũ Mặc vốn đang hoảng hốt, nghe tiếng gọi ấy không khỏi giật mình run rẩy, vội vàng gấp sách lại, cúi gằm mặt xuống, nhìn chân mình, nhìn giá sách, chỉ hận không thể chui tọt vào trong đó. Nhưng Phương Trí Viễn lại rất bình tĩnh, bước ra nói chuyện với Phù Trúc: "Sau này đừng có hốt hoảng như thế, có chuyện gì cứ từ từ mà nói." Còn cái dáng vẻ kinh hoảng của Quan Vũ Mặc, nàng tuyệt nhiên coi như không nhìn thấy. Phù Trúc lần này đáp lại rất nhanh: "Vâng thưa Phương đại nhân, Phù Trúc biết rồi ạ." Quan Vũ Mặc thở phào một hơi, chỉnh đốn lại tâm tư rồi mới bước ra, hỏi: "Là Tiêu Thu bảo em đi làm à?" Phù Trúc đáp: "Vâng ạ." Quan Vũ Mặc lại hỏi: "Nó có bảo em trước đây ta hay đến tiệm nào không?" Phù Trúc lại đáp: "Tiêu Thu có nói rồi, là tiệm ở thành nam." Quan Vũ Mặc hỏi tiếp: "Nó có nói cho em biết kích tấc không? Có nói ta bình thường thích màu gì không?" Phù Trúc không trả lời được, lắc lắc đầu. Quan Vũ Mặc cũng đứng đó, lắc đầu với nàng, rồi quay người lại nói với Phương Trí Viễn: "Thiếp cùng Phù Trúc ra ngoài tiệm vải xem sao, cuốn sách này, để sau rồi thiếp sẽ xem giúp người." "Không sao, khi nào rảnh nàng xem là được." "Vậy thiếp ra ngoài trước." Nói xong, nàng hành lễ, rồi cùng Phù Trúc đi thẳng ra cửa chính. Phương Trí Viễn cầm cuốn sách trong tay, nhớ lại cảnh tượng vừa rồi, vẫn cảm thấy rất thất lễ, nhưng chuyện đã qua thì không cần nhắc lại nữa. Nàng đặt sách xuống, bất giác nhớ đến bóng lưng Quan Vũ Mặc lúc rời đi, bóng ấy đi mà như rẽ hoa vạch liễu, quả đúng là dáng dấp của nữ nhi đây rồi. Phương Trí Viễn vừa nghĩ thế xong lại thấy nghĩ vậy là coi thường nữ nhi, thế nào là dáng dấp nữ nhi? Dáng dấp nữ nhi há có thể khái quát bằng sự liễu yếu đào tơ được sao? Không khỏi than thầm, thật không ổn, mình đã làm nam tử đã quá lâu rồi, bỗng quên mất vốn dĩ mình cũng có cái dáng dấp ấy. Trên đường đi, Quan Vũ Mặc hỏi Phù Trúc xem Quan Tiêu Thu đang ở đâu, sao không đi chọn vải cùng nàng. Phù Trúc nói: "Tiêu Thu bảo cô ấy có việc quan trọng, việc này giao cho em." "Nó không nói thì em cũng không biết đường mà hỏi à? Cũng không nghĩ xem, may y phục thì quan trọng nhất là cái gì." Phù Trúc biết nghe lời phải: "Vâng, phu nhân, em biết rồi, lần sau sẽ không thế nữa." Quan Vũ Mặc thấy nàng vẫn chưa hiểu chỗ cốt yếu, bèn nói tiếp: "Không phải là ta trách cứ em chuyện lần này, chỉ là em phải biết, làm việc phải chu toàn, phàm việc gì cũng phải rõ ràng, không biết thì phải hỏi sớm, đừng để đi đến nơi rồi lại chạy về. Ta cũng không chỉ nói riêng chuyện may áo này với em mà sau này việc gì cũng thế. Nay ta đang ở trước mặt em, nhưng khó lòng bảo đảm sau này ta sẽ luôn ở bên cạnh, lúc đó thì nhất định sẽ có việc cần em phải tự mình lo liệu quyết định, chỉ mong bây giờ em học hỏi thêm chút ít để chuẩn bị cho lúc đó mà thôi." Phù Trúc vâng dạ: "Phù Trúc hiểu rồi, cảm ơn phu nhân dạy bảo." "Cũng chẳng phải dạy bảo gì, em và ta thực ra tuổi tác sàn sàn nhau, nếu tính theo ngày sinh tháng đẻ thật, chưa biết chừng ta còn phải gọi em một tiếng tỷ tỷ ấy chứ. Ta cũng chẳng có gì dạy được em, chỉ là ta có con nha đầu hay lo chuyện bao đồng, nếu nó giở thói đành hanh bắt nạt em thì em cứ nói với ta, ta tự nhiên sẽ làm chủ cho em." "Là Phù Trúc ngu ngốc, để phu nhân phải bận tâm rồi." "Đừng nói gì nữa cả. Em từ trong cung ra, em tự có nỗi khổ của riêng em, mà cũng sắp đến cửa tiệm rồi, chuyện vừa nãy không cần nhắc lại nữa." —— Hết chương 11 ——