Chương 17: Than ôi, sớm nghe đường Thục khó đi!

Quan Vũ Mặc đi rồi, để lại mình Phương Trí Viễn đứng trơ trọi giữa phòng, trăm mối cảm xúc ngổn ngang nhất thời câm nín. Tựa như nàng vừa chạm phải điều gì đó, rối rắm như dây thừng đứt đoạn, cứng rắn như thẻ tre thời cổ xưa, chất chồng trên án thư cao như núi, sắp xếp mà chẳng biết thứ tự, đọc qua mà chẳng hiểu văn nghĩa, thực khó tìm ra nguồn cơn, chỉ có sắc mặt phẫn nộ này là mình tự biết rõ. Nàng chống hai tay lên án thư, nếu không làm thế, e rằng sẽ còn run rẩy dữ dội hơn; và trong tim chẳng biết có thứ gì đang len lỏi, đang tác quái, đang điên cuồng sinh sôi như cỏ dại. Thứ ấy lại tựa như sa mạc mênh mông dưới ánh trăng cô độc, và khi gió cuốn cát bay đầy trời, nàng như người lữ khách băng biển cát, cũng chỉ có cách giữ chặt lấy án thư này thì mới có thể đứng vững trong bão lốc mịt mù. Có lẽ bởi vì đúng thực là nàng cũng có những điều cầu mà không được. Phương Trí Viễn đứng hồi lâu mới dám ngồi xuống lại, nhưng vẫn chẳng thể ngồi yên, nhìn ngó nghiêng dọc chẳng biết nên làm gì, cầm chén trà lên rồi lại đặt xuống chỉ vì tay run quá đỗi. Nàng giả vờ ngồi yên định thần, một tay che mặt, cảm thấy cả đời này chưa bao giờ thất thố đến như thế, may mà cửa tiệm kia hết loại vải đó, bằng không nàng cũng chẳng dám nghĩ tiếp theo đó sẽ xảy ra chuyện gì. Bây giờ nghĩ lại bản thân mình mất bình tĩnh mà lại cười khẩy một tiếng. Thất thần, thất thần đến vô tận, giống như dùng giỏ tre để múc nước, tâm tình cứ trôi tuồn tuột đi, buồn bã như mất mát điều gì. Ôi cuộc đời thật là như giấc mộng gà vàng mọc cánh hạc và hoá thành tiên, chợt cưỡi gió bay cao, lại bỗng rơi thẳng vực sâu, vừa kịch tính lại vừa nực cười. Ban nãy còn trò chuyện vui vẻ, bao nhiêu năm rồi chưa từng sảng khoái và vui thú đến như thế, nào ngờ câu chuyện xoay chuyển nhanh hơn chiều gió, nói giận là giận ngay lập tức. Trách Tiết Viễn Phủ, thật sự phải trách Tiết Viễn Phủ, được lắm cái tên Tiết Viễn Phủ này, bày đặt chủ ý quỷ quái gì mà quan hệ chẳng những không tốt lên, ngược lại còn tệ đi mấy phần. Phương Trí Viễn vừa nghĩ vừa đi đi lại lại trong thư phòng, bước chân nặng nề vô cùng, toàn là lệ khí. Nếu nói giận nhất, giận nhất thì chẳng qua là giận chính mình nhất, mới vừa rồi cứ đứng trân trân ra không thốt nên một câu nào. Có lẽ vì trong lòng có ngàn vạn lời nói, trăm ngàn lý do, chẳng biết chọn cái nào, hoặc có lẽ vì người kia nói năng bình thản, mười phần tự tin, thành ra lại khiến cho mình trông vừa suy vừa kiệt, cứ như một kẻ đuối lý cứng họng không cãi được. Ôi chao, thực là tức đến mức phải dậm chân. Nàng lại đi đi lại lại, quay mòng mòng thêm mấy vòng nữa, cục tức trong lòng thực sự là nuốt không trôi, bèn rảo bước nhanh đến trước bàn, cầm chén trà lên định uống cho bình tĩnh, mà hoảng hốt thế nào, trà còn chưa đưa đến miệng đã giật mình phát hiện cầm nhầm chén của Quan Vũ Mặc. Hốt hoảng quá, sợ đến mức tay buông lỏng ra ngay, chiếc chén rơi "choang" xuống đất, vỡ tan tành, chẳng còn nhìn ra hình dạng cũ. Lúc này mới coi như là đã tỉnh táo lại. Bên ngoài, Yên Hà đứng đợi đã lâu, nghe tiếng chén vỡ, vội vàng chạy vào, rón rén nhẹ nhàng ngó nhìn bên trong, thấy Phương Trí Viễn đứng ngây ra đó, bàn tay cứng đờ giữa không trung mà cứ hồn nhiên như không biết, cứ như vẫn đang cầm chén ở trong tay. Phương Trí Viễn nhận ra có người đến, trong lòng rất áy náy, gãi đầu nhìn người ta rồi cười khổ một cái, nói: "Không cẩn thận, làm rơi vỡ mất rồi." Yên Hà mỉm cười, khuôn mặt tràn đầy vẻ ân cần và quan tâm. Nàng thong thả bước tới, cách nàng đến gần với Phương Trí Viễn như con sông đổ ra biển, như mặt trời mọc đằng đông, uyển chuyển và ấm áp vô cùng. Chỉ nghe Yên Hà nói một câu "Không sao đâu ạ", liền cảm thấy trong lòng dễ chịu hơn một chút, nhưng rốt cuộc cũng chỉ là một chút mà thôi. Phương Trí Viễn thích Yên Hà hơn Tình Bình một chút, Yên Hà tuy nhỏ tuổi hơn nhưng am hiểu thế sự, lanh lợi, nhạy bén, lại thấu tình đạt lý. Lúc mới ngồi vào cái ghế trên quan trường, chính Yên Hà đã giúp lo liệu trong ngoài đâu ra đấy; còn Tình Bình, tuy các mặt không xuất chúng bằng nàng, nhưng quý ở chỗ thật thà và có trách nhiệm, biết làm việc thực tế, quả là một cặp bài trùng hiếm có. Yên Hà bước lại gần hơn, cúi người nhìn những mảnh sứ vỡ trên đất, cung kính nói: "Đại nhân mệt rồi thì nghỉ ngơi một lát đi, chỗ này cứ giao cho em." So với những lời nghe được vừa ban nãy, những lời này quả thực là dịu dàng êm tai hơn nhiều. Phương Trí Viễn nhìn Yên Hà dọn dẹp, thấy áy náy, bèn bảo: "Để ta tự làm." Nói xong định bước lên một bước, nào ngờ suýt nữa giẫm phải mảnh sành, may mà Yên Hà nhanh chân bước lên lập tức đỡ lấy. Chỉ thấy nàng rũ mắt, mím môi, nhỏ nhẹ nói: "Đại nhân lại còn nói nữa, cứ như bây giờ thì em làm sao dám để ngài tự mình động tay? Thôi, vẫn là để kẻ hầu như em làm thì hơn." Vì vừa làm ra chuyện đáng xấu hổ, Phương Trí Viễn cũng không dám bướng bỉnh cưỡng cầu, bèn nghe theo lời Yên Hà mà trở về phòng, nằm trên sập một lát. Vừa nhắm mắt lại thì đã liền nghĩ đến những lời đã nói, những chữ đã viết, nào là Sở Từ Hán Phú, Kinh Thi Nhạc Phủ, Bách Gia Chư Tử, Chu Công Giải Mộng, Hoàng Đế Nội Kinh, Tứ Quốc Châu Chí, Giáo Trình Dương Văn, Cách Chế Hỏa Khí, đủ thứ linh tinh đều lướt qua trong đầu một lượt, lại còn có cả dáng vẻ lúc cười của Yên Hà, cứ sống động chi tiết như đang ở ngay trước mắt, toàn những thứ lộn xộn hiện lên rõ mồn một thì còn ngủ nghê cái gì nữa. Cứ nghĩ đến là thấy bực, thật không biết những ngày tháng sau này phải sống chung dưới một mái nhà với cô nương kia thế nào đây? Đừng nói chuyện sau này, tối nay còn không muốn gặp nàng chứ huống chi. Nghĩ đoạn, lật người xuống sập, chỉnh đốn y phục rồi lao ra khỏi cửa như bay, sợ Quan Vũ Mặc quay về thì quả thực là đụng mặt cũng chẳng muốn. ______ Trong quán trà, Quan Vũ Mặc nào có tâm trạng uống trà, cầm chén trà mà chần chừ mãi không đưa lên miệng, cứ như người gỗ ngẩn ngơ ngồi ngắm nghía từng lá trà trôi trong chén. "Ôi... em nói này, phu nhân, người cứ nhìn chằm chằm cái chén này đến mức chén mọc cả kén thì có ích gì?" Quan Vũ Mặc khẽ chau mày, vẻ mặt sầu khổ, nói: "Tiêu Thu, đúng là tâm trạng ta không vui, may mà em nhanh trí, nếu không ta cũng không biết sẽ thành ra cái dạng gì nữa." Quan Vũ Mặc không vui, Quan Tiêu Thu cũng không vui theo nàng, Quan Vũ Mặc chau mày, Quan Tiêu Thu cũng chau mày theo nàng, hai người nhìn ta, ta nhìn người, cứ như là đang soi gương vậy. Quan Tiêu Thu nghe xong cũng thấy giận lây, tiểu thư nhà mình trước kia là người thế nào, nào ngờ nay lại trở thành người thế này. Nàng mím môi, môi vốn đã mỏng, nay thành một đường thẳng tắp, Quan Vũ Mặc nhìn nàng như thế thì không nhịn được cười, đưa tay xoa đầu nàng, nói: "Được rồi, được rồi, ta không vui thì thôi, em hà tất phải giống ta làm gì?" Quan Tiêu Thu đáp cực nhanh: "Phu nhân không vui, em làm sao vui nổi? Phu nhân, người thông minh nhường ấy, sao hành xử bỗng dưng không bằng cả em thế này?" Quan Vũ Mặc vỗ nhẹ tay nàng, cười khổ, nói: "Ta làm sao mà bằng em được?" "Phu nhân đừng nói đùa với em, rõ ràng người nói mấy câu đầu là đã biết Phương đại nhân không thích nghe rồi, vậy lừa phỉnh chiều lòng ngài ấy một chút thì có sao, đâu phải chưa từng lừa? Sao bây giờ lại trở nên thẳng thắn thật thà như thế?" Quan Vũ Mặc cầm chén trà, lắc đầu than: "Ta làm sao mà biết được?" Quan Tiêu Thu thấy trăm ngàn mối lo âu giữa trán nàng dường như đã tan đi đôi chút, không khỏi đặt mình vào hoàn cảnh mà khuyên giải, hiến kế: "Phu nhân, người cứ suy nghĩ kỹ đi, nghĩ xong rồi chúng ta quay về phủ, cũng đừng ở bên ngoài lâu quá. Thế này... chẳng giống đi tiệm vải gì cả, lại giống như em đang lôi người ra ngoài trốn tránh ấy." Quan Vũ Mặc hạ giọng đáp: "Chuyện này thì làm sao nghĩ cho thông được chứ? Về thôi, ta đoán chắc là chàng sớm đã không còn ở trong phủ nữa rồi." Nói đoạn đứng dậy, phất tay áo. Quan Tiêu Thu không ngờ nàng muốn đi nhanh thế, mình thì vẫn ngồi trên ghế, mở to mắt ra chớp chớp, có vẻ chưa hiểu hết ý tứ trong lời nói. Quan Vũ Mặc sinh ra trên đời như để giải thích cho nàng đủ chuyện, nhưng lần này thì mệt rồi, không muốn nói nhiều nữa, chỉ buông một câu đơn giản: "Em lôi ta đi trốn chàng, sao chàng lại không trốn ta? Về thôi." Dứt lời, trả tiền rồi về phủ. Vừa xuống lầu chưa được bao lâu, mới đi được vài bước, Quan Tiêu Thu khẽ kéo tay áo Quan Vũ Mặc, nói: "Phu nhân, người lẩn thẩn rồi, đi hướng đông mới là đường về nhà cơ mà." "Vẫn muốn đi dạo cho khuây khỏa, đi đường vòng vậy." Bên này vừa đi chưa bao xa thì ở bên kia, Phương Trí Viễn đã lên lầu hai của quán trà, chỗ ngồi đẹp bên lan can vừa khéo trống, bèn ngồi xuống và gọi người mang trà lên. Màn đêm buông xuống, khi chập choạng tối, Phương Trí Viễn về phủ, thấy đèn trong buồng của Quan Vũ Mặc vẫn còn sáng, bèn ra ngoài lấy chút rượu rồi uống một mình ở cái bàn đặt trong gian ngoài. Chàng biết nàng ở trong rèm, nàng biết chàng ở ngoài rèm, chàng biết nàng biết chàng ở ngoài rèm, nàng biết chàng biết nàng ở trong rèm, nhưng tuyệt nhiên chẳng có một tiếng chào hỏi nào vang lên. Phương Trí Viễn uống một ngụm rượu, hỏi: "Uống rượu không?" "Không uống." "Uống trà không?" "Ấm trà bên ngoài nguội rồi." "Ta đi bưng cho nàng ấm mới." Nói xong, đi ra khỏi phòng. Quan Vũ Mặc vén nửa tấm rèm lên, mày cau chặt, nhìn cái bàn nhỏ mà ngẩn ngơ, cảm thấy bước lên vài bước thì khó, mà lùi lại vài bước cũng không xong, vậy ép mình ngồi xuống ghế, nhưng e là cũng ngồi chẳng yên. Ừ thì, còn biết làm sao đây? Mình rốt cuộc cũng chỉ là kẻ ăn nhờ ở đậu, chẳng lẽ còn giở thói tiểu thư được hay sao? Phương Trí Viễn bưng ấm trà vào, thấy nàng quả nhiên là đã ra khỏi rèm, thầm nghĩ nếu ngay cả chút thể diện này mà nàng cũng không chịu cho mình thì sau này e là chẳng còn gì để nói nữa. Cũng ngồi xuống, nói: "Chiều nay..." "Là thiếp đắc tội với người." Đắc tội? Từ này nặng nỗi oái khí quá. Phương Trí Viễn nhíu mày, nói: "Không không không, nàng không hề đắc tội với ta, ta cũng không hề vì chuyện đó mà không vui." Vui? Từ này nghe nặng vẻ giả tạo quá. Phương Trí Viễn nói tiếp: "Cho nên cứ coi như chưa có chuyện gì xảy ra cả, thực ra nói chuyện văn chương với nàng vẫn rất vui." Nói xong, rót cho nàng một chén trà, đặt trước mặt nàng, hỏi: "Uống không?" Quan Vũ Mặc đón lấy chén trà từ tay người kia, nhấp môi một cái rồi đặt xuống. Phương Trí Viễn nhìn vào mắt nàng, thầm tặc lưỡi trong lòng và hồ như muốn thu lại hết những lời nhận xét trước kia. Cái gì mà đạm bạc, cái gì mà chín chắn, cái gì mà nhu mì? Có mà ngang bướng, cứng đầu, khó chiều, thực là không biết điều, đích thị là cái người trèo tường trốn nhà năm xưa rồi đây, lớn lên cũng chẳng khác chút nào. Vừa nghĩ thế vừa uống một ngụm rượu, lại nói: "Trời tối rồi, Tiết đại phu đã dặn nàng phải nghỉ ngơi sớm, nàng không cần phải ở đây tiếp ta nữa." Một câu Quan Vũ Mặc cũng không nói, chỉ hành lễ rồi trở về buồng trong. Phương Trí Viễn nhìn chén rượu, thầm nghĩ may mà phu thê này là giả, chứ nếu là thật, thì đâu có thể coi như không có chuyện gì xảy ra đơn giản như thế. Nếu thê tử của mình âm thầm điều tra mình, nói chuyện chặn họng mình, bắt bẻ mình, lại còn cái lập trường tư tưởng quỷ quái này, nhất định phải chỉnh lại cho đàng hoàng mới được. Nhưng nay phu thê này là giả, mình cũng là nữ nhi, hà cớ gì phải phân bua với nàng? Chẳng thân chẳng thích, uổng phí nước bọt. Hôm nay nàng đã không ngủ mà ở đây đợi mình, chứng tỏ trong lòng nàng cũng có điều muốn nói, kết quả lại không nói, vậy thì chẳng qua là không muốn nói, hoặc là vốn dĩ không có gì để nói mà thôi. Nàng cứ chỉ uống rượu, không biết mình sẽ xử lý chuyện này như thế nào, chỉ biết sau này mình thực sự không muốn xử lý mấy chuyện như thế này nữa. Nàng uống rượu của nàng, uống xong thì ngủ say sưa, đâu biết đêm ấy người trong rèm kia lại đối diện với ánh trăng mà chẳng tài nào ngủ được? Nghiêng mình tựa lan can, khêu ngọn đèn cô độc, nhìn rêu xanh phủ kín, vuốt màn lụa lạnh lùng. Đêm tràn ngập hương lan, hàng trúc xanh kẹp lối, con đường mòn rải sỏi, có đôi bướm bay đi. Có ai đang dốc bầu tâm sự bên khung cửa sổ xanh? Thế mới thấy, nỗi khổ tương tư nói sao cũng chẳng hết, mà nỗi khổ tương tư ấy cũng chỉ là một phần của muôn vàn những nỗi đau ly tán khác ở đời; và nếu so sự giá buốt thì sương sớm ngày Đông chí cũng còn phải thua xa giọt nước mắt sau khi đã kinh qua chặng dâu bể. Ở chốn nhân gian, thứ khó giữ gìn nhất chính là một giấc một Nam Kha. Ngỡ đâu mười phần chân thật, nay chợt bừng tỉnh, uổng phí hết thảy, luống những đau thương. Quan Vũ Mặc ngẫm lại, cảm thấy tủi thân, cũng giận mình đã hành động theo cảm tính. Hai chữ "đắc tội" ấy vừa thốt ra thì đã liền hối hận ngay, vừa định nói lời khác thì kết quả đã bị một câu "coi như chưa có chuyện gì xảy ra" chặn trước họng. Cái gì gọi là "coi như chưa có chuyện gì xảy ra"? Đã xảy ra rồi thì làm sao có thể coi như không có, sao có thể nhắm mắt làm ngơ? Hay còn mong ngày mai gặp lại, chàng vẫn như hôm qua? Người này căn bản chưa từng nghĩ tới muốn mở lòng với mình, vẫn chỉ luôn nhìn thế sự bằng một tâm thế dửng dưng, nếu thực sự coi nhau là bạn bè thì tối thiểu cũng nên nói với nhau vào lời, cớ đâu lại đặt một câu "nàng nên đi ngủ rồi" khiến người ta không còn đường lui? Quan Vũ Mặc vốn còn có thể nói gì đó, nói chuyện là nói chuyện, đâu có ranh giới nào không thể bước qua, trừ phi mà thực sự bị bịt miệng. Nhưng sau những câu như thế thì lòng lạnh quá, lạnh đến mức không nói nên lời, lạnh đến mức muốn xốc áo lôi chàng ra giữa sân trong đêm đông rồi tạt cho một chậu nước đá, để khiến cho chàng chết rét trong cái buốt tháng Chạp, rồi nàng mới vùi mình vào trong chăn bông mà ủ ấm. Phương Trí Viễn ơi hỡi Phương Trí Viễn! Quan Vũ Mặc thầm gọi tên chàng ở trong lòng, cảm thấy thật không đáng, tự hỏi vì cái nỗi gì mà mình phải nghĩ cho chàng nhiều như thế, dựa vào cái gì mà tốn công tốn sức lo cho chàng sống hay chết? Trái tim này nơi nàng đã bị mài rách mấy lần, rồi lại vá víu mấy lần, rồi lại đập nát mấy lần; nhưng ở đối diện với nàng kia thì vẫn là một tảng đá. Một tảng đá, ai mà biết được bên trong tảng đá ấy đang tàng chứa một viên ngọc quý, hay là đang đoạ đày một Tôn Ngộ Không đây? Thực sự là nghĩ quá nhiều, không cam lòng. Nghĩ nhiều hơn làm quá nhiều, quá nhiều. Than ôi đường Thục khó đi, Sớm nghe tiếng ấy sầu bi chất chồng. Lệ rơi đẫm ướt khăn hồng, Tương tư lẻ bóng, hoài công buồn rầu![1] ——— Hết chương 17 ——— [1] Thơ của Lâm Bình viết riêng cho Phủ Châu Nhàn Thoại. Tác phẩm này có rất nhiều bài thơ của tác giả sáng tác, những bài nào không để ngoặc kép, không chú thích tác giả và niên đại thì tất cả đều chính là của Lâm Bình (ví dụ như bài trên và bài thơ tức cảnh sinh tình khi thăm lại Viện Quan Gia của Quan Vũ Mặc ở chương trước), những bài của Lâm Bình do editor chuyển ngữ.