Chương 32: Đó là tên ta

Phương Trí Viễn tỉnh dậy rồi lại nghe theo ý Quan Vũ Mặc mà ngủ tiếp, tới khi mở mắt ra thì ấy đã là chuyện của buổi tối rồi. Người ngủ lâu ắt thấy mệt, nàng chỉnh lại y phục rồi ngồi dậy, trong lòng cứ trống rỗng hư không, tuy biết đang có rất nhiều việc đang đợi mình làm nhưng lòng vẫn cứ trống rỗng thế thôi. Thiên hạ nhiều công việc, trong lòng lại không vướng bận việc gì. Cái cảm giác thảnh thơi trong chốc lát này, e là chỉ có lúc bệnh tật thì mới tìm thấy được. Đúng lúc vẫn còn chưa tỉnh ngủ hẳn, đang ngẩn người ra đó, thì chỉ một tiếng mở cửa cũng làm Phương Trí Viễn giật mình đến run rẩy cả người, tay run run vuốt ngực mấy cái. Ấy vậy mà dường như người đến giờ đây đang thảnh thơi lòng dạ lắm, cứ như là chẳng còn sự dò xét cẩn mật và tinh tế quan sát như trước kia, cũng chẳng biết mới vừa rồi đã dọa cho người bệnh này hết hồn hết vía một phen. Mà khỏi nói đến chuyện xin lỗi xin lầm, nàng lại còn tự mình giận trước nữa chứ! Vậy là cau mày, bước đến hỏi: "Dậy rồi mà sao không gọi người vào, ngồi ngây ra đó làm gì?" Rõ ràng là đang hạch sách, nhưng giọng điệu lại buồn bực ủ dột. Hai người đã quen thân hơn, cũng dễ đoán tâm tư của nhau hơn, Phương Trí Viễn nhanh chóng ngẫm nghĩ kỹ càng, đoán người trước mắt hẳn không phải thực sự là giận mình, chẳng qua là trong lòng vẫn canh cánh chuyện mình còn đang nghỉ ngơi, âm thầm chuẩn bị bao nhiêu thứ để đợi người tỉnh dậy, ai ngờ mình dậy rồi mà lại chẳng lên tiếng, hại nàng lo lắng thêm một hồi, nên mới chẳng nói chẳng rằng mà bực bội thế thôi. Rõ ràng là mình bị dọa cho sợ nhưng chẳng hiểu sao bỗng lại cảm thấy đúng là người kia oan ức lắm. Nhớ lại trước kia, cũng cùng là một câu quan tâm, người kia tuyệt đối sẽ không nói ra như thế này, theo cách này. Hôm nay cũng là quan tâm đấy, thế mà lời nói ra nghe lại như đang hờn giận, trong trẻo và chân thực vô cùng, bớt đi bảy phần yểu điệu và e dè. Suy nghĩ một hồi, bèn đáp: "Vẫn chưa tỉnh hẳn nên ngẩn người một lát." "Thím Lăng còn đang hâm cháo cho người kia kìa, cả nhà trên dưới ai nấy đều muốn gặp người, thế mà người lại một mình ngồi ngây ngẩn ra ở đây. Thế là ngẩn người xong chưa đấy?" Quả nhiên. Phương Trí Viễn hơi nhếch nhếch khóe miệng lên, đáp: "Đây, xong rồi, xong rồi, đã gặp Quan tiểu thư rồi thì ai mà còn dám ngẩn người nữa?" Quan Vũ Mặc thấy nàng còn biết nói đùa trêu chọc, biết là nàng đã tỉnh táo hẳn rồi, gật đầu rồi bước đến rũ rũ chăn, ngồi xuống bên giường, ôn tồn hỏi: "Người thấy đỡ hơn chưa?" Phương Trí Viễn gật đầu, bảo đỡ rồi, nói lát nữa sẽ dậy đi lại một chút, gặp mọi người, rồi uống cháo. Đang nói chuyện, ánh mắt nàng vô tình liếc thấy chiếc rương nhỏ ở trên bàn, bèn giơ tay chỉ chỉ. Quan Vũ Mặc thấy nàng dường như có điều muốn hỏi, bèn đáp: "Ta thấy trước kia nó vẫn luôn ở trong phòng ngủ, nay đến Phủ Châu, nghĩ người nhiều quy tắc lại khó tính như đại nhân đây thì chắc cũng vẫn muốn để nó ở trong phòng. Ta để nó ở đấy, đợi người khỏe rồi, đi lại được, thì tự mình tìm chỗ thích hợp mà để." Nghe đến đây Phương Trí Viễn thực sự không nhịn được mà bật cười hai tiếng, cảm thấy cách hành xử của người này như thể sinh ra trên đời để khắc mình vậy. Rõ ràng là người ta chiều theo ý mình nhưng chẳng hiểu sao nghe lời đó mà trong lòng cứ thấy không thoải mái, bèn đáp: "Nàng nghĩ chu toàn thật, ta đổ bệnh, nhắm mắt nằm đó, nàng giúp ta để đâu thì cũng được cả. Trông ta giống người hay trách cứ nàng thế hay sao?" Phương Trí Viễn nghĩ đi nghĩ lại, đại để là vì nàng thuận theo ý mình quá nên có vài phần không quen. Cũng giống như đi mua bút, mới gặp lần đầu mà chủ quán đã đòi tặng cả một bộ văn phòng tứ bảo, nghĩ thế nào cũng thấy không thực. Quan Vũ Mặc đáp: "Ai mà biết được, đại nhân đây ấy à, tính tình quái gở lắm, quy tắc nhiều vô kể, ta đâu dám đoán bừa? Tối ngày nơm nớp lo sợ, sợ ngày nào đó sơ sẩy một cái là sẽ làm phật ý người." Đấy, lại lấy lời dỗi hờn để chọc tức mình đây mà. Phương Trí Viễn thầm nghĩ chuyện mình là con gái chắc hẳn là một cú sốc lớn rung trời đối với nàng ấy, khiến cho cách hành xử của nàng ấy bây giờ khác hẳn một trời một vực với khi xưa. Thực ra, lúc thì nàng vẫn là người đoan trang nhã nhặn và đúng mực như trước, lúc thì nàng đanh đá chấp nhặt, mồm mép tép nhảy hơn ai hết. Cũng giống như trong binh thư vậy, một người an ủi, một người tấn công, hư hư thực thực làm rối loạn lòng quân, nhưng... nhưng đó ít nhất cũng phải là hai bên đối kháng chứ, đằng này cả hai mặt trái ngược lại đều dồn vào một người. Tuy thế, cũng không phải là không hiểu, mà chỉ là... hơi chóng mặt mà thôi? Vả lại Phương Trí Viễn đâu phải xa lạ gì với nàng, thiết nghĩ người có thể cãi nhau với mình trong kho hỏa khí đến mức sống chết chẳng màng như thế thì sao có thể nào thật sự sợ mình được? Bèn đáp: "Nàng thật sự biết sợ sao? Nếu nàng thực biết sợ thì đổi tên đi, đừng gọi là Quan Vũ Mặc nữa. Giờ cũng đừng có giả vờ giả vịt, diễn kịch diễn trò trước mặt ta nữa, đại khái giờ ta cũng biết lá gan của nàng bao nhiêu cân bao nhiêu lượng rồi." "Cân với lượng gì chứ, có phải là moi gan ra rồi mang lên cân để bán đâu." Phương Trí Viễn nhoài người sát lại gần, nhìn mặt nàng thật kĩ, nói: "Ngày trước nàng tưởng ta là công tử thì nàng khác lắm, chưa bao giờ nói chuyện với ta kiểu này, con gái đều thế cả hay sao? Trước mặt mấy tên công tử hào hoa thì một kiểu, trước mặt tỷ muội của mình thì lại là một kiểu khác hẳn?" Thực ra Quan Vũ Mặc là người rất thật thà. Trong lòng nàng lúc này chỉ nghĩ những việc như đến giờ ăn cháo rồi, đến giờ uống thuốc rồi, đến giờ ra ngoài gặp cả nhà rồi, không ngờ người trước mặt hoàn toàn không theo lẽ thường, cứ dửng dưng tự nhiên mà đùa giỡn. Quan Vũ Mặc vừa thầm mắng người này rốt cuộc có thôi đi không, vừa phẩy cái khăn tay, đánh vào tay nàng, nói: "Hỏi câu nghe lạ thực, chính bản thân người chẳng phải cũng là con gái hay sao? Ngày thường thấy ra dáng đại nhân đứng đắn nghiêm chỉnh, không ngờ khi trêu chọc người ta lại bài bản thế, dám bảo ngày xưa không giả vờ giả vịt, diễn kịch diễn trò không? Cho dù thần tiên hạ phàm nói với ta rằng cái vẻ đạo mạo ấy là thật thì giờ ta cũng không tin cái tà đạo ấy đâu." Phương Trí Viễn thấy nàng lôi cả thần tiên ra rồi thì không muốn đùa tiếp nữa, lập tức tìm đường lui, nói: "Được được được, theo ý nàng, theo ý nàng. Giờ không giả vờ giả vịt nữa, được chưa?" Quan Vũ Mặc gật đầu. Hai người nhìn nhau, không khỏi tủm tỉm cười. Cúi đầu cười xong, Phương Trí Viễn hắng giọng, chỉ vào cái rương, nói: "Nàng mở nó ra đi, chìa khóa ở trong cái túi vải nhỏ ở ngay bên cạnh." Quan Vũ Mặc ngẩn ra một chút, có điều muốn hỏi nhưng chưa thốt ra lời, thôi cứ mở rương trước đã, vừa tới gần đã thấy một bọc vải. "Đưa cho ta." Quan Vũ Mặc đưa cho nàng, rồi chỉ thấy Phương Trí Viễn tháo nút thắt bên trên, mở miệng ra xem, hóa ra trong bọc vải là một nắm tóc, thoạt nhìn đen sì một mảng, làm cho Quan Vũ Mặc giật mình. Nghĩ lại, ngươi dọa ta, ta dọa ngươi, coi như chúng ta hòa. Phương Trí Viễn cúi đầu nhìn bó tóc đó mà ngẩn ngơ một hồi, nói: "Đây là mái tóc mà ta đã cắt đi, vào cái năm cha và đại ca qua đời." Chợt ngẩng đầu, nói với Quan Vũ Mặc: "Có vài lời, ta nên nói với nàng." Lúc nói, hai tay nàng cầm hai góc của bọc vải. Quan Vũ Mặc cảm thấy trong mắt nàng trống rỗng, không đọc ra được bi hay hỉ. Năm tháng qua đi không để lại dấu vết, bi hay hỉ cũng tựa hoa mùa hạ, liệu giữ được bao lâu? Thôi thì đành để gió cuốn đi, không biết sau cùng thì còn lại gì. Ý? Niệm? "Đồ trong rương ấy, nàng đều có thể xem." Quan Vũ Mặc xem xét chiếc rương này, thấy vài quyển sách và một tập giấy được cất giấu trong rương, thảy đều nhuốm màu cũ kỹ. Quyển trên cùng có đề một cái tên, Phương Sanh Mạn, nàng biết ấy là tên em gái của Phương Trí Viễn. Nàng cầm quyển ấy lên, lật giở để xem, đều là những ghi chép tuyển chọn, thuận miệng hỏi: "Là tiểu muội của người đây nhỉ?" "Không phải." "Hả?" "Là ta." ——— Thuở ban đầu, mơ mơ màng màng, tựa như đang trong khúc sênh ca. Vì không thấy chốn về nên vạn nẻo đều là chốn về, trong lòng có cảnh đẹp nên vạn sự đều là ngày lành. Ôi, thuở ấy đẹp thay. Nói câu ngông cuồng, buông lời sáo rỗng, bên khung cửa nhỏ yên giấc ngủ say nồng, mộng đẹp triền miên nối tiếp nhau. Cuộc đời trong sáng thay, thuần hậu thay. Mà vui sướng tột cùng nào cũng chỉ trong chốc lát, hạnh phúc viên mãn nào cũng ngắn chẳng tày gang. Nào biết chìm đắm lâu ắt sẽ say, nào biết vì nó quá thuần khiết và đẹp đẽ, cho nên kẻ bạc mệnh sẽ không đủ phúc mà thụ hưởng nổi. Phủ Thân Châu, mùa mưa dầm, mưa lất phất dưới mái hiên, bóng cũ một đôi, hạ đầu bút mộc, nhuộm dòng mực nhạt, nay nhớ lại thì chuyện xưa đã hoá thành một nỗi thê lương khác biệt. Cái giống hoa dại dù cho sinh sôi tốt tươi thì cũng chỉ đành âm thầm nở rộ bên lề đường. Ta nói: "Đời này sinh ra chẳng phải thân nam nhi, chí này dành đợi huynh trưởng, ngày sau sẽ một bước lên đến tầng mây xanh." Dứt lời, gửi hết ý khí bình sinh vào chén trà xanh ấm. Nỗi lo này không nơi giải tỏa nên chẳng cần giữ lại, nguyện vọng này thực sự khó thành nên giao lại cho người. Vung tay áo dài, chạm chén rượu trong, âm thanh ấy thật thuần khiết, ý tứ ấy thật khôn cùng, liếc nhìn mưa bụi bay bay, nghe tiếng tí tách khắp thành, vừa gối đầu là trời đã sáng. Huynh trưởng vẫn thường trìu mến gọi tên ta. Sanh Mạn. Sanh Mạn, một mảng thái bình, tựa như đèn hoa sáng mãi giữa đêm thâu, tựa như hương thơm trong chén vàng, ấm áp cả sân đình. Đã hẹn nhau trên bàn tiệc rượu Trường An, vậy mà sao lại nỡ đổi đường để cầu một tri kỷ kiếp sau? Một dòng máu nóng đa tình đã chôn vùi trong con thuyền cô độc! Một lòng nam nhi son sắt đã chìm sâu dưới đáy đại dương xanh! Cha và anh đi rồi, chí tộc suy tàn, bỗng không còn gì để đợi chờ nữa. Nghiệp lớn ba đời tan vỡ, mộng đẹp ngày sau khó thành, gió thổi cho tàn bông liễu, hận cảnh không nơi nương tựa, cái bi thương ấy dùng một ngòi bút thì viết không hết lời. Còn chuyện ngẩng mặt lên trời mà thề với đấng linh thiêng, khóc ướt đẫm vạt áo mà đành cắt phăng mái tóc, ấy thực chẳng phải là lỗi của con hát. Ấy là thiên mệnh. Đêm khoác áo xanh, ngắm vì sao lẻ, gánh di chí, tìm dấu xưa, mười năm tranh đua chẳng qua chỉ như một nén hương ngắn ngủi uổng công đúc nên danh lợi. Nhớ năm xưa vui đùa trên bờ ruộng, tóc dài tung bay, dùng liễu mảnh trêu hoàng anh, vạn sự đều có thể thong dong mà làm, đâu biết Đế hương là chốn nào, chỉ biết gió chiều Thân Châu nhè nhẹ thoảng. Mà nay chợt tỉnh, đối diện gương lăng, than thở năm dài tháng rộng hệt một giấc mộng, làm phai hết dung nhan, rồi lại sợ sẽ gặp lại nhau trong mộng ảo. Giữa đường xa lạ, có còn nhận ra mặt ta? Còn có ai gọi được tên ta? Thở dài ngao ngán. Phủ Châu, thu lạnh vừa sang, man mác buồn. Lạnh. ——— Lâm Bình kết chương: Những dòng trên là những dòng Phương Trí Viễn viết, may sao tôi thu nhặt được, tiếp tục phục dựng lại được câu chuyện xưa này. Trộm nghĩ người xưa với người nay, tiền nhân và hậu thế cũng có chỗ khác, tôi mạn phép dịch nghĩa lại những lời trên theo cách hiểu của tôi thành một bản dễ hiểu hơn như sau: "Thuở ban đầu, mơ màng tựa như đang đắm mình trong một khúc nhạc hòa, điềm tĩnh và an nhiên. Không biết chốn về là phương nào nên nơi nào cũng có thể coi là chốn về. Trong lòng vô ưu, ôm ấp cảnh sắc tươi đẹp nên thấy mọi trải nghiệm trên thế gian đều tốt đẹp, cảm giác ấy thật tuyệt vời. Tùy tiện nói những lời không đâu vào đâu, ôm ấp những vọng tưởng xa vời, không cần giường chiếu mà chỉ cần ngồi dưới khung cửa sổ nhỏ là đã có thể chìm vào giấc mộng ngọt ngào, cảm giác ấy thật thanh thản. Cũng không biết rằng một niềm vui lớn như thế, nếu chìm đắm lâu thì sẽ say mê, và cũng không biết niềm vui lớn như thế, người không có phúc thì sẽ không hưởng nổi. Ở phủ Thân Châu, vào mùa mưa dầm, trong màn mưa mờ mịt, dưới mái hiên có hai người cầm bút lông, vì gia cảnh nghèo khó nên chỉ có thể dùng mực nhạt pha nước, cùng viết hai dòng chữ giống hệt nhau, nay nhớ lại cảnh ấy, tự nhiên thấy một nỗi thê lương. Hoa dại dù có đẹp đến mấy, thì cũng chỉ đành tự mình nở rộ ven đường. Ta nói: "Ta không phải nam nhi, không thể làm nên chuyện thiên hạ, nên chỉ có thể nương theo chí hướng trung quân ái quốc của huynh trưởng, mong huynh trưởng sau này có thể vào triều mà gánh vác nghiệp lớn, gầy dựng cơ đồ." Nói xong lời ấy, ta đem hết hoài bão non trẻ này, gửi vào giữa một chén trà ấm, uống cạn. Nỗi buồn này là nỗi buồn thời đại ban cho, không có cách nào hóa giải, nên đành vứt bỏ nó đi. Tâm nguyện này là tâm nguyện khó hoàn thành trong buổi triều đại chao đảo, nên đành giao nó cho người khác. Ta cùng huynh trưởng chạm cốc, tiếng cốc chạm nhau rất thanh, hai ta nhìn mưa bụi ngoài cửa sổ, nghe tiếng mưa rơi đầy thành, ngủ một giấc thật an lành. Huynh trưởng thường gọi tên ta, Sanh Mạn, bảo rằng trong đó có một mảng thái bình, như đèn hoa không tắt giữa đêm, như rượu thơm nồng trong chén, ấm áp cả sân đình. Ta và huynh trưởng đã có ước hẹn sau này nếu huynh ấy đỗ đạt thì sẽ cùng đến Trường An để bày tiệc rượu, mà nay người không còn nữa, huynh ấy đổi đường rồi, chợt lại muốn cùng ta thực hiện ước hẹn ấy ở kiếp sau. Một bầu nhiệt huyết đa tình, một tấm lòng trung thành son sắt, thế mà đã đều chìm nghỉm trong con thuyền cô độc giữa biển khơi. Cha và anh đều đã không còn, chí hướng gia tộc đã suy bại, ta đã chẳng còn gì để chờ đợi nữa, tâm nguyện mà cả nhà hướng tới khó mà thành, nỗi hận trong lòng không có chỗ để viết, mà có viết cũng viết không hết hận. Còn chuyện ta khóc lóc thảm thiết, thề với trời mà cắt đi mái tóc, ấy là số mệnh mà ông trời sắp đặt cho ta. Ta khoác áo thư sinh, nhìn lên sao trời, kế thừa di chí của gia tộc, bỏ ra mười năm mà cũng giống như đốt một nén hương ngắn, cái gì mà công danh, cái gì mà lợi lộc, đều là hư không cả. Ta chỉ nhớ đến năm xưa từng vui đùa trên ruộng đồng, khi đó ta còn là một cô bé con, dùng lá liễu mảnh mai trêu đùa chim hoàng anh. Khi đó dường như tất cả mọi chuyện đều có thể xảy đến chậm rãi, không chút lo âu, cũng chẳng biết nơi dưới chân thiên tử là chốn thế nào, chỉ biết gió chiều Thân Châu hiền hòa nhẹ nhàng. Nay, trong đêm, ta bỗng giật mình tỉnh giấc, nhìn vào gương, nghĩ bao nhiêu năm qua cứ như một giấc mộng, thay đổi tất cả, sợ rằng mình sẽ gặp được cha và anh ở trong mơ. Nếu gặp nhau trên đường thì chẳng biết họ có còn nhớ dung mạo của ta? Có còn gọi được tên ta? Ta thổn thức mãi không thôi. Phủ Châu, cái lạnh mùa thu vừa đến, ta ở nơi đây, mở ra dòng hồi ức vô tận về quá khứ. Cảm thấy lạnh buốt tâm can." —— Hết chương 31 ——