Chương 83: Chương kết thúc

Một. Bàn về tâm tính Quan Vũ Mặc mang cốt cách ngạo nghễ chân chính của văn nhân. Lúc gặp nạn trong miếu, nàng mang tội mà chẳng nhường nửa bước; lúc đối cờ trong thư phòng, nàng sẵn lòng giả rằng mình thích bậc tài tử phong lưu để bác lại cái sở thích trong lòng người thương chứ chẳng chịu thuận theo; lúc đánh cờ trong núi, nàng thà thua cả ba ván cũng không chịu để người ta nhường nước đi trước. Nàng là văn nhân được trưởng thành dưới sự tưới tắm tỉ mỉ về khí tiết lễ nghĩa của Quan Thanh Nguyên. Còn Phương Sanh Mạn thì khác, nàng đỗ đầu khi tuổi còn niên thiếu, lẽ ra phải ý khí phong phát, tự cao tự mãn, nhưng nàng lại vẫn luôn cảm thấy nếu là anh trai còn sống thì nhất định sẽ làm tốt hơn mình. Nàng lớn lên cùng huynh trưởng, tuy nói phụ thân dạy đạo lý cho cả hai nhưng dẫu sao nữ tử cũng không thể làm quan, thực tế là truyền thụ cho huynh trưởng nhiều hơn là cho nàng. Trong hồi ức, Phương Sanh Mạn trong từng nói, nàng cũng có ý khí, nhưng nàng chẳng phải nam nhi, chỉ đành đem tất cả gửi gắm cho huynh trưởng. Nàng lớn lên dưới sự chèn ép của thế tục, đến mức ta chẳng còn tìm thấy trên người nàng chút ngạo khí nào, và dẫu sau này có đạt được bao nhiêu thành công thì cũng chẳng thể bù đắp nổi khoảng trống ấy. Thay vì nói Phương Sanh Mạn đang giả làm đại ca, chi bằng hãy nói nàng đang mượn thân phận của đại ca để sống chân thực nhất với những hoài bão và lý tưởng của bản thân mình. Ý nghĩa của Phương Sanh Mạn đối với Quan Vũ Mặc nằm ở chỗ nàng đã nói cho Quan Vũ Mặc biết, tại Nam Lương, phận là nữ tử, thì vẫn có thể sống theo cách mà mình mong muốn. Tất nhiên, tất cả những điều này đều được xây dựng trên sự hy sinh của Phương Sanh Mạn cùng nền móng của chốn an lạc Phủ Châu mà nàng gây dựng. Một loạt những điều dám nghĩ dám làm ngỡ như vô nghĩa này, đã đánh vỡ một Quan Vũ Mặc vốn luôn kìm nén nội tâm, lừa dối chính mình, giả vờ mình không có chủ kiến, giả vờ mình không có mưu cầu. Mỗi người chỉ sống có một lần, tôi nghĩ, dù cho có phải đấu tranh thì vẫn là nên sống theo cách mà chính bản thân mình mong muốn. Quan Vũ Mặc đã trải qua hai lần tỉnh ngộ. Lần đầu là vào tết Trung thu, nàng phát hiện tình cảm dành cho Phương Sanh Mạn khiến nàng tìm thấy phương hướng của cuộc đời. Lần thứ hai là trong cơn mưa lớn trùng phùng, nàng hiểu ra yêu một người con gái rốt cuộc có ý nghĩa gì, hiểu ra rằng không phải là tìm kiếm sự dựa dẫm và che chở như khi yêu một người đàn ông, mà là hai người phải kề vai nhau, nâng đỡ nhau, che chở nhau, cùng nhau bước tiếp. Còn Phương Sanh Mạn thì không cần tỉnh ngộ, con người nàng thực ra khá thẳng thắn và đơn giản. Tựu trung lại, Quan Vũ Mặc là kiểu người nhìn bên ngoài có vẻ rất mềm mỏng, thường khom mình theo giáo điều, nhưng nội tâm lại kiên cường, có một tinh thần phản kháng và nổi loạn bị tự kìm nén. Còn Phương Sanh Mạn lại là kiểu người nhìn bên ngoài rất cứng cỏi và ngang ngạnh, thích làm theo ý mình, nhưng nội tâm lại mềm yếu, tâm tư nhạy cảm và thâm trầm. Hai. Bàn về thi từ Một người là thiên kim ăn sung mặc sướng, một người là tiểu muội của nhà hàn môn, trải nghiệm thủa ấu thơ đã ban cho hai người này những tính cách khác biệt và phong cách thi từ cũng không giống như nhau. Tuy nói đều là thơ từ thi phú trong bộ sách này đều là tay tôi viết ra, nhưng rốt cuộc vẫn hoàn toàn là biểu đạt nội tâm của bản thân nhân vật, tôi không chi phối được mấy. Chuyện viết thơ làm từ đôi khi thật kỳ diệu, có lúc viết đến đoạn đó rồi, bỗng con diều (Quan) hoặc cái mõ (Phương) sẽ đột nhiên hiện hồn, nhảy bổ ra, đập bàn rầm rầm với tôi, bày tỏ tâm nguyện rằng: "Kẻ viết sách kia, ta muốn làm thơ!" "Kẻ viết sách kia, ta muốn làm từ!" Tôi hoảng hốt quá, đành thảng thốt mà rằng: "Vâng, thưa ngài, thưa cô, hai người cứ nói đi, kẻ hèn này đang nghe." Thế mà họ lại đập bàn với tôi: "Không nói, ngươi tự mình mà suy nghĩ cho kỹ vào!" Những lúc như thế, tôi cũng đành ngơ ngác chẳng hiểu gì. Ba. Về sự lựa chọn Phương Sanh Mạn là người có cốt lõi tinh thần, toàn bộ những gì xảy ra trong cuộc đời nàng đều do nàng tự chọn, mà nội tâm nàng lại vô cùng đơn giản, chẳng qua chỉ là một con đường thẳng tắp, nếu đâm đầu vào tường nam, thì lại chết tâm mà đâm thêm lần nữa, vì tâm chết rồi, sẽ không còn thấy đau. Còn Quan Vũ Mặc thì lại không có cốt lõi tinh thần, có trời mới biết nàng muốn làm gì. Khi còn nhỏ, Quan Thanh Nguyên vạch cho nàng một con đường, phải trừ bỏ dã tâm, coi nhẹ thắng thua, gả chồng, giúp chồng dạy con, Quan Vũ Mặc nhất nhất nghe theo. Sau này Quan lão đi rồi, coi nhẹ thắng thua có tác dụng gì không? Cũng chẳng thể giúp nàng sống tiếp. Được thôi, vậy gả chồng cho xong chuyện, lại là thân mang tội, không gả được. Đợi Quan lão được bình phản rồi, cuối cùng cũng gả được, kết quả người mình gả cho lại chẳng yêu thương gì mình. Mình vốn lại ưa người đó, nên thôi thì cố gắng làm cho người đó ưa mình vậy. Ưa xong rồi, thì người đó lại bị giáng chức. Giáng thì giáng thôi, ở đâu mà chẳng qua ngày đoạn tháng được, kết quả lại phát hiện ra người đó cũng lại là phụ nữ. Đến đây, con đường giúp chồng dạy con của Quan tiểu thư cũng bị đứt đoạn thật rồi. Chẳng có con đường nào là do nàng tự mình chọn, cho nên, để nàng hạ quyết tâm ở bên Phương Sanh Mạn là một chuyện khó khăn vô cùng. Đời ai cũng chỉ có một lần, hà cớ gì phải chọn đi trên con đường hiểm trở, luôn nơm nớp lo sợ? Về vấn đề này, Quan Vũ Mặc ở đã đưa ra câu trả lời: "Tìm một nhà khác ư? Sẽ chẳng còn thấy dạ minh châu còn sót lại nơi biển biếc, chẳng còn nghe lời hào ngôn khi gảy đàn của Chu Lang, chẳng còn màng trăng sáng vằng vặc trong tuyết trắng bay bay, chẳng còn được sống một đời tự do và kiêu hãnh nữa." Nàng không cách nào tìm một nhà khác hay một ai khác được nữa, vì đã thấy dạ minh châu bị vùi lấp nơi biển biếc, đã nghe hào ngôn tráng chí của Chu Du khi bàn về đàn tranh, đã cảm nhận được trăng thanh tuyết tịnh trong đêm tối. Thì làm sao có thể vứt bỏ tất cả, lừa dối chính mình, để sống cuộc đời bình phàm? Nàng yêu Phương Sanh Mạn, cũng yêu cái bản thân dám bất chấp tất cả để sống phóng túng một lần vì yêu ấy của chính mình. Bốn. Về nút thắt nội tâm Phương Sanh Mạn trong cơn đại dương nghiêng đổ đã mất đi tất cả, từ đó nàng sợ biển ư? Chẳng hề, bởi ngoài biển khơi có tất cả những gì nàng theo đuổi. Quan Vũ Mặc trong cơn tai bay vạ gió ngục tù đã mất đi tất cả, từ đó nàng sợ ngục tù ư? Đúng vậy, nhưng cái tình không thể buông bỏ với Phương Sanh Mạn lại cho nàng sức mạnh để đối mặt với nỗi sợ hãi. Còn về việc để Phương Sanh Mạn trải nghiệm thêm một lần nữa cái cảm giác khi người mình yêu nhất chìm vào biển cả, để Quan Vũ Mặc nếm trải thêm một lần nữa cái mùi vị người mình yêu nhất bị tống vào ngục tù, ấy đều là sự sắp đặt của tôi, mà tôi thì lại chép về họ theo sự mách bảo của vận mệnh. Thế nào gọi là gỡ nút thắt lòng? Cả đời trốn tránh nó, chui nhủi giấu diếm, ấy không phải là cách gỡ nút thắt lòng. Phải đối mặt với nó, va chạm với nó, tự đập tan nó. Phải cho họ tính cách kiên cường, như thế thì khi lá cờ lớn của vận mệnh đổ sập xuống, các nàng mới có thể gánh vác nổi. Năm. Về sự may mắn Rốt cuộc là Phương Sanh Mạn may mắn hơn vì gặp được Quan Vũ Mặc, hay Quan Vũ Mặc may may mắn hơn vì gặp được Phương Sanh Mạn, tôi nghĩ, điểm này rất khó nói. Nếu không có Quan Vũ Mặc, Phương Sanh Mạn sẽ cô độc một mình mà đi trên tử lộ. Nếu không có Phương Sanh Mạn, Quan Vũ Mặc sẽ chỉ giúp chồng dạy con và sống một đời bình phàm. Một bên là nỗi cô độc dấn thân trong phong ba, một bên là nỗi tiếc nuối khi ngọc sáng phủ bụi mờ. Cá nhân tôi vẫn cảm thấy, Quan may mắn hơn, dù sao thì một người như Phương Sanh Mạn, tỉ lệ tồn tại ở thực tế thực sự quá nhỏ nhoi. Sáu. Về thiết lập Thân Châu chính là Thượng Hải. Phủ Châu chính là Hồng Kông. Tình Bình và Hợp Thái là chữ "Thái Bình" trong câu "Hải yến hà thanh, thiên hạ thái bình", ở hồi áp chót họ đã cùng nhau xin cáo từ nhà họ Phương và rời khỏi câu chuyện. Đó là một sự dự báo tương lai. Chuyện tình của Quan và Phương là định mệnh đảo ngược. Ví dụ: khi gặp gỡ thì biết thân phận giả, cưới trước rồi mới yêu sau, động phòng trước, rồi phu thê giao bái, rồi mới đến bái cao đường, cuối cùng là bái thiên địa.[*] [*] Ngược lại với 'nhất bái thiên địa, nhị bái cao đường, phu thê giao bái.' Bảy. Kết cục của một số nhân vật Phương Sanh Mạn, Quan Vũ Mặc: Trước, dời đến Thân Châu (Thượng Hải) lánh nạn. Sau, từ Thượng Hải ra khơi đến định cư nơi đất khách nước Anh. Lăng Kiều, Quan Tiêu Thu: Che chở cho nhau, sau thành tiểu tư sản trong thời loạn lạc. Vương Đại, Phù Trúc, Đổng Y: Vương Đại lạc mất cha mẹ khi chạy nạn, trong lúc trốn chạy đã gặp Phù Trúc, hai người hoạn nạn có nhau, sau này thành đôi. Hậu truyện, Vương Đại tòng quân, lên hàm Phó soái, đã gặp lại Đổng Y ở một hộp đêm ở Thượng Hải. Nàng lưu lạc, thành cô đào hát khúc. Tiết Viễn Phủ: Chàng tòng quân, trở thành quân y. Kiều Bình Tây: Nhanh chóng trở thành đại tư sản, phát tài nhờ quốc nạn. Yên Hà: Lúc chạy loạn đã bị ông chủ Chu bỏ lại, cuối cùng bỏ mạng giữa thời loạn. Tình Bình: Sau khi lên kinh thì chẳng tìm được người xưa, may thay được một nhà cứu vớt, sau gả cho con trai nhà họ, sống một đời bình phàm. Tám. Về luân hồi Bốn năm trước nơi cửa chùa, người cứu ta, bốn năm sau, chốn kinh thành, ta bảo vệ người. Cảnh ngộ, vận mệnh, đại để chính là luân hồi như thế. Ban đầu, đặt bút viết thiên tiểu thuyết này là một sự tình cờ, nhưng không thể không nói rằng trong quá trình viết ấy đã cho tôi rất nhiều khoảnh khắc cảm động. Đối với bản thân tôi mà nói, Phủ Châu Nhàn Thoại không đơn thuần là câu chuyện yêu đương, mà trong từng câu từng chữ, tôi nghĩ đó cũng là tấm gương để tôi soi xét và hiểu rõ chính bản thân mình. Phủ Châu Nhàn Thoại cũng là bài chiêm nghiệm về sự đời, thế cuộc, thời đại, gia quốc, cuối cùng là tình yêu. Có điều, tình cờ chung quy vẫn là tình cờ, đợi viết xong cuốn Chiết Sát, tôi sẽ gác bút quy ẩn, sống cuộc sống bình thường của mình. Chín. Lời tạ từ Xin cảm tạ quý độc giả đã đọc đến dòng này. Tôi mất năm năm để viết xong cuốn sách này, trong đó bốn năm ở giữa tạm gác bút, xin chân thành tri ân quý độc giả đã yêu thương và thấu hiểu. Chương sau: Đôi Lời Đàm Thoại Phủ Châu